{"id":348,"date":"2025-07-18T07:33:26","date_gmt":"2025-07-18T07:33:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.skocznamiasto.pl\/?page_id=348"},"modified":"2025-07-18T07:34:05","modified_gmt":"2025-07-18T07:34:05","slug":"oddech","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.skocznamiasto.pl\/index.php\/oddech\/","title":{"rendered":"Oddech"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>ODDECH &#8211; PROSTA DROGA DO ZDROWIA I D\u0141UGOWIECZNO\u015aCI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Wdech \u2013 wydech. Oddech. Wszyscy wiemy, \u017ce bez oddechu nasze \u017cycie nie by\u0142oby mo\u017cliwe. Czy jednak zdarzy\u0142o nam si\u0119 obserwowa\u0107 oddech, czyli: oddycha\u0107 \u015bwiadomie? Kto\u015b m\u00f3g\u0142by zapyta\u0107, po co, skoro oddychamy zawsze, mimowolnie, zar\u00f3wno podczas czuwania, jak i we \u015bnie i nasza uwaga lub jej brak tego procesu nie zaburza, ani nie warunkuje? Podobnie, jak wielu innych proces\u00f3w w naszym ciele, od kt\u00f3rych zale\u017cy nasze \u017cycie: bicia serca, trawienia, przewodzenia impuls\u00f3w nerwowych. I oczywi\u015bcie, nasza uwaga nie warunkuje tego, \u017ce oddychamy, jednak zdecydowanie wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 naszego oddechu, a ta przek\u0142ada si\u0119 bezpo\u015brednio na jako\u015b\u0107 naszego \u017cycia. Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142owiek oddycha p\u0142ycej lub g\u0142\u0119biej, szybciej lub wolniej i od tego w jaki spos\u00f3b oddychamy, zale\u017cy to, jak si\u0119 czujemy. Na przyk\u0142ad: szybki i p\u0142ytki (kr\u00f3tki) oddech pojawia si\u0119 podczas stresu, kiedy cia\u0142o reaguje instynktownie w odruchu zwanym \u201ewalcz lub uciekaj\u201d, kt\u00f3rego nauczyli si\u0119 nasi pradawni przodkowie uciekaj\u0105cy przed dzikimi zwierz\u0119tami lub poluj\u0105cy na nie. W odpowiedzi na ostry stres, nag\u0142e wydzielanie hormon\u00f3w aktywuje wsp\u00f3\u0142czulny uk\u0142ad nerwowy organizmu. Nast\u0119pnie, ten pobudza nadnercza, wyzwalaj\u0105c uwalnianie katecholamin (adrenaliny i noradrenaliny). Wy\u017cej opisany \u0142a\u0144cuch reakcji powoduje wzrost cz\u0119sto\u015bci akcji serca, ci\u015bnienia krwi i cz\u0119sto\u015bci oddech\u00f3w. Co wi\u0119cej, wystarczy wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119, kt\u00f3rej si\u0119 obawiamy (na przyk\u0142ad z\u0142a ocena z egzaminu, czy zwolnienie z pracy), aby wywo\u0142a\u0107 podobne efekty fizjologiczne. Zatem, zagro\u017cenie mo\u017ce mie\u0107 zar\u00f3wno form\u0119 fizyczn\u0105 (faktyczna sytuacja postrzegana przez nas jako zagro\u017cenie \u017cycia, np. jad\u0105cy na nas samoch\u00f3d) lub psychiczn\u0105 (wyobra\u017cenie sobie sytuacji ocenianej jako zagra\u017caj\u0105ca). Po ust\u0105pieniu zagro\u017cenia, organizm potrzebuje od 20 minut do godziny, aby powr\u00f3ci\u0107 do poziomu sprzed pobudzenia. Gorzej jest, kiedy do stanu r\u00f3wnowagi powracamy coraz rzadziej, albo wcale.<\/p>\n\n\n\n<p>W dzisiejszym \u015bwiecie, presja czasu, osi\u0105gni\u0119\u0107, wy\u015bcigu szczur\u00f3w, czy walki z konkurencj\u0105 sprawia, \u017ce nasze cia\u0142o jest utrzymywane na najwy\u017cszych mo\u017cliwych obrotach stale, co oznacza, \u017ce z pocz\u0105tkowo \u201echwilowej\u201d reakcji na stres nie wychodzimy, czyli funkcjonujemy w stanie stresu przewlek\u0142ego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jak taki permanentny stres wp\u0142ywa na funkcjonowanie naszego organizmu? Niestety, dewastuj\u0105co, czego mog\u0105 do\u015bwiadczy\u0107 ludzie zapadaj\u0105cy na szerz\u0105ce si\u0119 w ostatnich dziesi\u0119cioleciach tzw. \u201echoroby cywilizacyjne\u201d: nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, nadwaga i oty\u0142o\u015b\u0107, nowotwory, alergie, przewlek\u0142a obturacyjna choroba p\u0142uc (POChP), choroba wrzodowa, zaburzenia psychiczne i nerwica.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego tak si\u0119 dzieje? To ju\u017c tajemnica dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci autonomicznego uk\u0142adu nerwowego: uk\u0142adu wsp\u00f3\u0142czulnego (sympatycznego) i przywsp\u00f3\u0142czulnego (parasympatycznego). Obie te struktury dzia\u0142aj\u0105 przeciwstawnie do siebie \u2013 w sytuacji, kiedy uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny pobudza wyst\u0105pienie jakiej\u015b reakcji organizmu, uk\u0142ad przywsp\u00f3\u0142czulny j\u0105 hamuje. Uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny odpowiada za mobilizacj\u0119 organizmu (staje si\u0119 on gotowy do walki), czyli zawsze kiedy prze\u017cywamy jaki\u015b stres, uruchamiany zostaje uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny, powoduj\u0105c nast\u0119puj\u0105ce reakcje fizjologiczne:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-medium-font-size\">rozszerzenie \u017arenicy<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">przyspieszenie czynno\u015bci serca<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">wzrost potliwo\u015bci<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">zwi\u0119kszenie kurczliwo\u015bci kom\u00f3rek mi\u0119\u015bnia sercowego<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">przyspieszenie oddychania<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">rozszerzenie oskrzeli<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">wzrost ci\u015bnienia t\u0119tniczego krwi<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">zwolnienie perystaltyki przewodu pokarmowego z jednoczesnym obkurczeniem jego zwieraczy,<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">rozkurcz mi\u0119\u015bni\u00f3wki p\u0119cherza moczowego i moczowod\u00f3w oraz skurcz zwieracza p\u0119cherza moczowego,<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">zmiany dystrybucji krwi w organizmie (uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny doprowadza, poprzez obkurczenie naczy\u0144 zaopatruj\u0105cych przew\u00f3d pokarmowy, do zahamowania dop\u0142ywu krwi do jelit; krew w tym czasie dociera do rozszerzonych naczy\u0144 w innych cz\u0119\u015bciach organizmu, np. do tych w obr\u0119bie mi\u0119\u015bni),<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">pobudzenie proces\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym organizm uzyskuje energi\u0119 (uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny nasila lipoliz\u0119, czyli rozk\u0142ad tkanki t\u0142uszczowej, czy te\u017c stymuluje glikogenoliz\u0119, czyli rozk\u0142ad glikogenu; opr\u00f3cz tego uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny mo\u017ce doprowadza\u0107 do podwy\u017cszenia st\u0119\u017cenia glukozy we krwi dzi\u0119ki hamowaniu wydzielania insuliny przez trzustk\u0119)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Rola uk\u0142adu przywsp\u00f3\u0142czulnego jest odwrotna, gdy\u017c jego czynno\u015b\u0107 najbardziej nasilona jest w warunkach relaksu i odpoczynku. W\u015br\u00f3d zjawisk, do kt\u00f3rych przyczynia si\u0119 uk\u0142ad przywsp\u00f3\u0142czulny, wymieni\u0107 mo\u017cna:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-medium-font-size\">zw\u0119\u017cenie \u017arenicy<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">pobudzenie wydzielania w gruczo\u0142ach \u015blinowych<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">zwolnienie czynno\u015bci serca oraz zmniejszenie kurczliwo\u015bci jego kom\u00f3rek<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">zw\u0119\u017cenie \u015bwiat\u0142a oskrzeli<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">spadek ci\u015bnienia t\u0119tniczego krwi<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">rozszerzenie naczy\u0144 krwiono\u015bnych przewodu pokarmowego, sprzyjaj\u0105ce wch\u0142anianiu trawionych pokarm\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">pobudzenie perystaltyki w przewodzie pokarmowym, a tak\u017ce rozkurczenie jego zwieraczy<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">skurcz mi\u0119\u015bni p\u0119cherza i moczowod\u00f3w oraz rozkurcz zwieracza p\u0119cherza moczowego<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">stymulacj\u0119 wydzielania insuliny przez trzustk\u0119<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">erekcj\u0119 i inne zjawiska zwi\u0105zane z pobudzeniem seksualnym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Wniosek jaki p\u0142ynie z tej wiedzy jest nast\u0119puj\u0105cy: w sytuacji, kiedy nasze cia\u0142o gwa\u0142townie reaguje na stres, uruchamiane s\u0105 procesy za kt\u00f3re odpowiada uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny, w celu najwy\u017cszej mobilizacji organizmu i ograniczenia funkcji \u017cyciowych do niezb\u0119dnego minimum. W praktyce oznacza to, \u017ce wy\u0142\u0105czane s\u0105 wszystkie mechanizmy fizjologiczne odpowiedzialne za procesy regeneracyjne i naprawcze w ciele, czyli samouzdrawianie. Co wi\u0119cej, procesy mobilizacyjne w\u0142\u0105czone \u201ena sta\u0142e\u201d w przypadku przed\u0142u\u017caj\u0105cej si\u0119 reakcji stresowej, doprowadzaj\u0105 do powstawania wy\u017cej wymienionych chor\u00f3b cywilizacyjnych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Jak temu zapobiega\u0107? Najlepiej by\u0142oby oczywi\u015bcie&#8230; \u201erzuci\u0107 to wszystko i wyjecha\u0107 w Bieszczady\u201d, czyli wie\u015b\u0107 \u017cycie z dala od bod\u017ac\u00f3w stresogennych, ale wiadomo, \u017ce nie ka\u017cdego sta\u0107 na taki komfort. Skoro wi\u0119c nie mo\u017cna od\u0142\u0105czy\u0107 \u201epompy ze stresem\u201d, to z pewno\u015bci\u0105 mo\u017cna niewielkim nak\u0142adem si\u0142 cia\u0142o od skutk\u00f3w stresu sukcesywnie i konsekwentnie uwalnia\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Najprostsz\u0105 technik\u0105 jest \u015bwiadome oddychanie. Potrzebujemy usi\u0105\u015b\u0107 wygodnie, najlepiej na krze\u015ble, aby nasz kr\u0119gos\u0142up by\u0142 wyprostowany, a stopy oparte na pod\u0142odze, mo\u017cemy zamkn\u0105\u0107 oczy i ca\u0142\u0105 uwag\u0119 skupi\u0107 na swoim oddechu. Obserwujemy wdech, czyli to jak g\u0142\u0119boko powietrze wnika do naszego cia\u0142a oraz d\u0142ugo\u015b\u0107 wydechu, przy czym nie oceniamy siebie, tylko i wy\u0142\u0105cznie obserwujemy. Nast\u0119pnie, mo\u017cemy \u015bwiadomie sw\u00f3j oddech pog\u0142\u0119bia\u0107, rozlu\u017aniaj\u0105c przy tym cia\u0142o \u2013 kieruj\u0105c nasz\u0105 uwag\u0119 w te miejsca, w kt\u00f3rych czujemy jakiekolwiek napi\u0119cie. Ju\u017c samo pog\u0142\u0119bienie i wyd\u0142u\u017cenie oddechu sprawi, \u017ce poczujemy si\u0119 spokojniejsi i zrelaksowani. Wystarczy dwa razy dziennie pooddycha\u0107 w ten spos\u00f3b przez 5 minut, aby poczu\u0107 wyra\u017an\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 w funkcjonowaniu i naszym nastawieniu do \u017cycia. Zach\u0119cam, aby w ten spos\u00f3b zaczyna\u0107 i ko\u0144czy\u0107 ka\u017cdy dzie\u0144, oddycha\u0107 \u015bwiadomie, zaraz po przebudzeniu, dawa\u0107 uwag\u0119 swojemu cia\u0142u, mo\u017cna tak\u017ce wyra\u017ca\u0107 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za to, \u017ce jest si\u0119 zdrowym, \u017ce ma si\u0119 bliskich wok\u00f3\u0142, za prac\u0119, za ka\u017cd\u0105 rzecz w naszym \u017cyciu, za kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy by\u0107 wdzi\u0119czni.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">\u015awiadome oddychanie pozwala wyciszy\u0107 gonitw\u0119 my\u015bli i wprowadzi\u0107 cia\u0142o w stan relaksu, co z kolei uruchamia prac\u0119 uk\u0142adu przywsp\u00f3\u0142czulnego, odpowiedzialnego za wszelkie procesy regeneracyjne i samonaprawcze w s\u0142u\u017cbie przywracania homeostazy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">To bardzo wa\u017cne, aby pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce po ka\u017cdym wi\u0119kszym wysi\u0142ku, zw\u0142aszcza tym okupionym stresem, nale\u017cy si\u0119 nam porz\u0105dna dawka regeneracji poprzez relaksacj\u0119 na przyk\u0142ad za pomoc\u0105 technik oddechowych, masa\u017cy, sauny, czy innych metod s\u0142u\u017c\u0105cych zniwelowaniu napi\u0119\u0107. Pi\u0119ciominutowe zatrzymanie w bezruchu i koncentracja na oddechu to dobry punkt wyj\u015bcia. Tak niewiele, a tak wiele daje. W kolejnych artyku\u0142ach przedstawi\u0119 jak jeszcze mo\u017cna w naturalny spos\u00f3b dba\u0107 o zdrowie i dobre samopoczucie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Tekst: Katarzyna Dembowska, www.hollistic.pl&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ODDECH &#8211; PROSTA DROGA DO ZDROWIA I D\u0141UGOWIECZNO\u015aCI Wdech \u2013 wydech. Oddech. Wszyscy wiemy, \u017ce bez oddechu nasze \u017cycie nie by\u0142oby mo\u017cliwe. Czy jednak zdarzy\u0142o&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/photograph-template.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-348","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.skocznamiasto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/348","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.skocznamiasto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.skocznamiasto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.skocznamiasto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.skocznamiasto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=348"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.skocznamiasto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/348\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":349,"href":"https:\/\/www.skocznamiasto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/348\/revisions\/349"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.skocznamiasto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=348"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}